Obezite vücuttaki yağ dokusunun aşırı fazlalaşması sonucu kişinin sağlık problemleri yaşamasına neden olan bir hastalıktır. Obezite hastalığının boyutu ise boy ve kilo değerleri üzerinden yapılan Vücut Kitle İndeksi’yle hesaplanır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen oranlara göre; Vücut Kitle İndeksi 30 üzeri olanlar obez, 40 üzeri olanlar morbid obez, 50 üzeri olanlar ise süper obez olarak adlandırılır.

Obezitenin oluşumu tek bir nedene bağlı değildir. Sebepleri arasında çoğunlukla yeme içme bozuklukları, hormonal sorunlar, hareketsiz yaşam biçimi, psikolojik sorunlar, genetik yatkınlıklar gibi pek çok etken bulunur. Sağlık Bakanlığı’nın yayınlamış olduğu verilere istinaden Türkiye’de her 100 kişiden 32’si obez kategorisindedir. Her 1000 kişiden 5 ila 10’unun ileri derecede (morbid) obez olduğu bilinmektedir.

Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sigaradan sonra önlenebilir en önemli ikinci ölüm nedeni olarak değerlendirilmektedir. Obezitenin derecesine göreyse cerrahi ya da cerrahi olmayan yöntemlerle tedavi mümkündür.

Bilimsel araştırmalara göre obezite cerrahisi geçiren kişilerin yaşam kalitelerinin artmasının yanı sıra yaşam sürelerinin de ortalama 12 yıl uzadığı tespit edilmiştir.

Obezite şikayetleri fiziki ve psikososyal olarak ikiye ayrılabilir.

Fiziki Şikayetler

  • Şeker hastalığı (tip 2 diyabet)
  • Kalp damar hastalıkları
  • Karaciğer yağlanması
  • Yüksek kolesterol ve trigliserit değerleri
  • Akciğer rahatsızlıkları (KOAH, astım)
  • Hipertansiyon
  • Eklem ağrıları
  • Safra kesesi taşı
  • Uyku apnesi
  • Reflü
  • Polikistik over sendromu– kısırlık
  • Sindirim bozuklukları
  • Sistemik hastalıklar: migren, romatizmal ağrılar

Psikososyal Şikayetler

  • Depresyon
  • Sosyal izolasyon
  • Dışlanma
  • Özgüven eksikliği
  • Düşük benlik saygısı

VKİ hesabı nasıl yapılır?

Obezitenin hesaplanmasında kişinin boy ve kilo değeri üzerinden yapılan Vücut Kitle İndeksi (VKİ) hesaplaması kullanılır. Bireyin vücut ağırlığı obezitenin en önemli parametresi olmakla birlikte, kişinin vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun (cm) karesine bölünmesi ile ortaya çıkan bu değer; obezite tanısı ve seviyesinin belirlenmesinde belirleyici unsurdur.

VKİ = vücut ağırlığı (kg) / boy (cm) karesi

örnek: 160 cm boyunda ve 100 kg ağırlığında birinin VKİ hesabı 100 / 1.60 x 1.60 = 39

Vücut kitle indeksine göre obezite kategorilendirmesi altta olduğu gibidir.

Zayıf Normal Kilolu Fazla Kilolu 1. Derece Obezite 2. Derece Obezite Morbid Obezite Süper Obezite
18,5 Altı 18,5 – 24,9 25 – 29,9 30 – 34,9 35 – 40 40 – 50 50 Üzeri

Not: – VKİ değerlerinde cinsiyet, yaş ve etnik orijin hesaba alınmamaktadır.
– VKİ değerleri çocuklar ve yaşlılarda geçerli değildir.